Je geheugen voelt als een filmarchief: gebeurd is gebeurd, je speelt het terug. Zo werkt het alleen niet. Elke keer dat je je iets herinnert, bouw je het opnieuw op – en bij dat opbouwen sluipen er foutjes in.
Onderzoek laat het keer op keer zien: mensen kunnen levendige, gedetailleerde herinneringen krijgen aan gebeurtenissen die nooit plaatsvonden. Een suggestieve vraag, een foto, een verhaal van iemand anders – en je brein vult het gat op alsof het echt was. Niet omdat je liegt, maar omdat herinneren reconstrueren is.
Dat heeft gevolgen die verder gaan dan een ruzie over “zo was het niet”. Ooggetuigen kunnen oprecht overtuigd de verkeerde aanwijzen. En je eigen levensverhaal – wie je denkt te zijn – is deels een montage die je elke keer iets bijstelt.
Geruststellend is dat je geheugen meestal goed genoeg werkt voor het dagelijks leven. Maar het besef dat het kneedbaar is, maakt je voorzichtiger met je eigen stelligheid.
In de thriller Template van Michiel van Hattem is geheugen geen veilige grond maar inzet: een verhaal waarin wat je je herinnert niet altijd is wat er gebeurde.
Lees de gratis leesproef · lees wat anderen vonden · bestel bij 202Publishers of bol.com.
Veelgestelde vragen
Kun je een herinnering hebben aan iets dat niet gebeurd is?
Ja. Met een suggestieve vraag of een verhaal van een ander kan een levendige herinnering ontstaan aan iets dat nooit plaatsvond.
Waarom verandert geheugen?
Omdat herinneren reconstrueren is, geen afspelen. Elke keer dat je terugdenkt, bouw je de herinnering opnieuw op – met kleine wijzigingen.
Hoe betrouwbaar zijn ooggetuigen?
Minder dan vaak gedacht: oprechte getuigen kunnen overtuigd de verkeerde aanwijzen.